Η νέα εξαμηνιαία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το πρώτο εξάμηνο του 2026 αποτυπώνει μια αγορά που εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις σε ρευστότητα, λειτουργικό κόστος και ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε στις 56,5 μονάδες, από 59,2 το προηγούμενο εξάμηνο.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι η διεύρυνση των προβλημάτων ρευστότητας. Το 21,8% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν διαθέτει καθόλου ρευστά διαθέσιμα, ενώ ένα επιπλέον 22,9% έχει χρήματα που επαρκούν το πολύ για έναν μήνα. Με άλλα λόγια, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις λειτουργούν με εξαιρετικά περιορισμένο περιθώριο ασφαλείας απέναντι σε μια νέα αύξηση του κόστους ή σε μια απρόβλεπτη υποχρέωση.
Χρέη σε εφορία, προμηθευτές και ασφαλιστικά ταμεία
Παράλληλα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αυξάνονται. Το 30,9% των επιχειρήσεων εμφανίζει μία ή περισσότερες καθυστερημένες υποχρεώσεις, ενώ το 13,3% αντιμετωπίζει περισσότερες από δύο κατηγορίες ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι ένα σημαντικό τμήμα των μικρών επιχειρήσεων καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα πολλαπλά μέτωπα χρέους.
Ιδιαίτερη πίεση καταγράφεται στις οφειλές προς την εφορία, ενώ αυξάνονται επίσης οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές, ασφαλιστικούς φορείς και παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Η συσσώρευση υποχρεώσεων περιορίζει ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα κεφάλαια και δυσκολεύει την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.
Το κόστος λειτουργίας ανεβαίνει ξανά
Στην άλλη πλευρά της εξίσωσης βρίσκεται το κόστος. Η έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ δείχνει ότι η μεγάλη πίεση εξακολουθεί να προέρχεται από την ενέργεια, τα καύσιμα και τις πρώτες ύλες.
Το 73,3% των επιχειρήσεων πληρώνει ακριβότερα την ηλεκτρική ενέργεια, το 73,2% ακριβότερα καύσιμα και το 77,5% ακριβότερα τις πρώτες ύλες και προμήθειες σε σχέση με το 2025. Οι μέσες αυξήσεις που καταγράφονται ανέρχονται σε 26,03% για την ηλεκτρική ενέργεια, 27,75% για τα καύσιμα και 24,75% για τις πρώτες ύλες και προμήθειες.
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεση επίδραση στις τιμές. Σύμφωνα με την έρευνα, το 40,3% των επιχειρήσεων προχώρησε σε αυξήσεις τιμών, ενώ μόλις το 7,2% μείωσε τιμές. Το υψηλότερο κόστος λειτουργίας μεταφέρεται έτσι, τουλάχιστον εν μέρει, στην τελική τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών.
Στο επίκεντρο ξανά ο ΦΠΑ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ επανέρχεται ως αίτημα της αγοράς. Στην έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το 54,3% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι μια μείωση των συντελεστών ΦΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές αγαθών και υπηρεσιών, ενώ το 23,4% θεωρεί ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά για τη συγκράτηση των τιμών στα σημερινά επίπεδα.
Η συζήτηση για τον ΦΠΑ έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο της οικονομικής πολιτικής, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι μια οριζόντια μείωση δεν αποτελεί την αποτελεσματικότερη λύση και ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια πρέπει να κατευθύνονται σε στοχευμένες παρεμβάσεις.
Για τις μικρές επιχειρήσεις, ωστόσο, το βασικό πρόβλημα παραμένει το συνολικό κόστος λειτουργίας: φόροι, ενέργεια, καύσιμα, προμήθειες, ενοίκια, χρηματοδότηση και ασφαλιστικές υποχρεώσεις συγκεντρώνονται πάνω στον ίδιο επιχειρηματικό ισολογισμό.
Το κόστος δεν είναι μόνο φορολογικό
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία είναι ότι η πίεση δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο παράγοντα. Ακόμη και όταν μειώνεται μια συγκεκριμένη φορολογική επιβάρυνση, η επιχείρηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το κόστος της ενέργειας, των πρώτων υλών, των καυσίμων, του ενοικίου και της χρηματοδότησης.
Αυτό δημιουργεί έναν δύσκολο κύκλο: υψηλότερο κόστος λειτουργίας, αυξημένες τιμές, περιορισμένη κατανάλωση, πίεση στον τζίρο και νέα ανάγκη για ρευστότητα.
Η ίδια η έρευνα καταγράφει ότι το 48% των επιχειρήσεων είδε τη ρευστότητά του να μειώνεται περαιτέρω, ενώ μόλις το 16,4% δήλωσε βελτίωση.
Οι μικρές επιχειρήσεις δεν έχουν όλες την ίδια αντοχή
Το πρόβλημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων στην ελληνική οικονομία. Πρόκειται για τη συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, γεγονός που σημαίνει ότι οι πιέσεις που καταγράφονται στον συγκεκριμένο χώρο δεν αποτελούν περιθωριακό φαινόμενο.
Υπάρχει, πάντως, και μια θετική ένδειξη: η απασχόληση παρουσιάζει ανθεκτικότητα. Το 12,3% των επιχειρήσεων αύξησε το προσωπικό του, έναντι 6,5% που προχώρησε σε μείωση, ενώ το 81,1% διατήρησε σταθερό αριθμό εργαζομένων.
Αυτό όμως δεν αναιρεί την πίεση στα οικονομικά μεγέθη. Μια επιχείρηση μπορεί να διατηρεί τις θέσεις εργασίας της και ταυτόχρονα να περιορίζει τα περιθώρια κέρδους της, να χρησιμοποιεί τα διαθέσιμά της για να καλύψει τρέχουσες υποχρεώσεις ή να καθυστερεί πληρωμές προς προμηθευτές και Δημόσιο.
Το κρίσιμο ερώτημα: ανάσα τώρα ή σε βάθος χρόνου;
Η ΓΣΕΒΕΕ έχει ασκήσει κριτική στα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανάγκες των μικρών επιχειρήσεων. Η θέση αυτή αποτελεί την εκτίμηση του εκπροσώπου των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων και έρχεται σε αντίθεση με την κυβερνητική προσέγγιση για τις φορολογικές παρεμβάσεις.
Στην πράξη, η αντιπαράθεση αφορά και τον χρόνο στον οποίο αποδίδουν οι παρεμβάσεις. Για μια μικρή επιχείρηση που σήμερα δυσκολεύεται να πληρώσει ενέργεια, προμηθευτές, ενοίκιο, φόρους ή δάνειο, η άμεση ρευστότητα έχει διαφορετική σημασία από μια φορολογική ελάφρυνση που θα αποτυπωθεί σταδιακά.
Και όσο το λειτουργικό κόστος παραμένει υψηλό, η πίεση μεταφέρεται από τον έναν κρίκο στον άλλο: από την επιχείρηση στον εργαζόμενο, από την επιχείρηση στον καταναλωτή και τελικά από την κατανάλωση πίσω στον ίδιο τον επιχειρηματία.
Τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026 δείχνουν, επομένως, μια αγορά που συνεχίζει να λειτουργεί, να απασχολεί εργαζομένους και να παράγει, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει σοβαρή πίεση σε ρευστότητα, χρέη και λειτουργικό κόστος. Το ερώτημα για τις μικρές επιχειρήσεις δεν είναι μόνο πόσο θα μειωθεί η φορολογία σε βάθος χρόνου, αλλά κατά πόσο μπορούν να αντέξουν το κόστος λειτουργίας τους από μήνα σε μήνα.
Αναρτήσεις
