Μια εποχή που διακηρύσσει τον σεβασμό στη διαφορετικότητα, αλλά συχνά δεν αντέχει ούτε την ύπαρξη μιας διαφορετικής άποψης.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο παράδοξο της σύγχρονης κοινωνίας: πως ενώ φωνάζει υπέρ της ελευθερίας έκφρασης, τελικά επιτρέπει να ακούγονται μόνο συγκεκριμένες φωνές.
Το Pride παρουσιάζεται ως μια γιορτή ισότητας, αποδοχής και ανθρώπινων δικαιωμάτων. Και θεωρητικά, κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου ή με το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να ζει χωρίς φόβο και καταπίεση. Όμως υπάρχει ένα σημείο στο οποίο η κοινωνία έχει αρχισεi να προβληματίζεται βαθιά. Γιατί άλλο η διεκδίκηση σεβασμού και άλλο η απαίτηση καθολικής αποδοχής χωρίς κανένα δικαίωμα κριτικής.
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και πιο έντονες εικόνες. Βλέπουμε θρησκευτικά σύμβολα να γίνονται αντικείμενο ειρωνείας, βλέπουμε συνθήματα που για χιλιάδες ανθρώπους δεν αποτελούν «σάτιρα», αλλά ευθεία προσβολή της πίστης τους. Και το ερώτημα γεννιέται αυθόρμητα: πώς γίνεται ένα κίνημα που ζητά σεβασμό να θεωρεί φυσιολογικό να τραυματίζει την πίστη και τις αξίες άλλων ανθρώπων;
Η νεαρή φοιτήτρια από την Κρήτη τόλμησε να πει κάτι που πολλοί άνθρωποι σκέφτονται αλλά φοβούνται να εκφράσουν δημόσια. Δεν επιτέθηκε σε κανέναν ομοφυλόφιλο. Δεν αμφισβήτησε τα δικαιώματα κανενός ανθρώπου. Μίλησε όμως για την προσωπική της θλίψη και ενόχληση όταν είδε τον Χριστό και την Παναγία να μετατρέπονται σε αντικείμενο χλευασμού στο όνομα μιας δήθεν προοδευτικότητας. Και αμέσως, όπως συμβαίνει πλέον σχεδόν πάντα, ήρθαν οι γνωστές ταμπέλες: «ομοφοβική», «συντηρητική», «δογματική».
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο επικίνδυνη αλλοίωση της εποχής μας.
Δεν χρειάζεται πλέον να μισείς κάποιον για να κατηγορηθείς. Αρκεί να διαφωνείς.
Δεν χρειάζεται να επιτεθείς σε κανέναν. Αρκεί να εκφράσεις ότι κάτι σε πληγώνει.
Δεν χρειάζεται να αρνηθείς τα δικαιώματα κανενός. Αρκεί να υπερασπιστείς τη δική σου πίστη, τη δική σου ταυτότητα, τις δικές σου αξίες.
Κάποτε η κοινωνία μιλούσε για ανοχή. Σήμερα μοιάζει να απαιτεί ιδεολογική υποταγή.
Αν συμφωνείς, θεωρείσαι προοδευτικός. Αν προβληματίζεσαι, χαρακτηρίζεσαι επικίνδυνος.
Και έτσι ο δημόσιος διάλογος δεν πεθαίνει από τη διαφωνία· πεθαίνει από τον φόβο.
Φοβόμαστε να μιλήσουμε.
Φοβόμαστε να πούμε πως κάτι μας προσβάλλει.
Φοβόμαστε να εκφράσουμε τη σκέψη μας μήπως στιγματιστούμε κοινωνικά.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ήττα μιας κοινωνίας που διαφημίζει συνεχώς τη δημοκρατία και την ελευθερία.
Το πιο παράξενο όμως είναι πως όλο αυτό παρουσιάζεται ως πρόοδος.
Μια πρόοδος που ενώ υποτίθεται πως αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα, τελικά δεν αντέχει την παραμικρή αντίθετη φωνή.
Μια κοινωνία που ενώ μιλά για συμπερίληψη, αποκλείει όποιον δεν χειροκροτεί.
Μια εποχή που ενώ διακηρύσσει τον ανθρωπισμό, καταλήγει να διχάζει περισσότερο από ποτέ.
Κανείς δεν αρνείται το δικαίωμα ενός ανθρώπου να αγαπά όποιον θέλει. Αυτό είναι προσωπικό του δικαίωμα και αφορά αποκλειστικά τον ίδιο. Όμως άλλο η προσωπική επιλογή και άλλο η μετατροπή κάθε κοινωνικής συζήτησης σε πεδίο ιδεολογικής επιβολής, όπου κάθε αντίρρηση θεωρείται μίσος.
Κάποτε μιλούσαμε για σεξουαλική προτίμηση. Σήμερα μιλάμε για δεκάδες φύλα, για συνεχώς νέες ταυτότητες, για κοινωνικές θεωρίες που παρουσιάζονται όχι ως απόψεις αλλά ως αδιαμφισβήτητες αλήθειες. Και όποιος τολμήσει να αναρωτηθεί, να προβληματιστεί ή να διαφωνήσει, αντιμετωπίζεται σχεδόν σαν εχθρός της κοινωνίας.
Αλλά η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται όταν μιλούν όσοι συμφωνούν μεταξύ τους.
Η δημοκρατία δοκιμάζεται όταν κάποιος έχει το θάρρος να πει μια άβολη άποψη χωρίς να φοβάται ότι θα κατασπαραχθεί δημόσια.
Ο σεβασμός δεν μπορεί να είναι μονόπλευρος.
Δεν μπορεί να απαιτείται αποδοχή χωρίς να προσφέρεται κατανόηση.
Δεν μπορεί η πίστη, οι αξίες και τα ιερά σύμβολα εκατομμυρίων ανθρώπων να γίνονται αντικείμενο ειρωνείας και αυτό να βαφτίζεται «ελευθερία».
Και τελικά γεννιέται ένα βαθύτερο ερώτημα.
Τι είναι σήμερα το Pride;
Έχει μετατραπεί σε μια παρέλαση όπου πάνω σε άρματα το μόνο που προβάλλεται είναι το σώμα, η πρόκληση, η ειρωνεία απέναντι στις θρησκείες, στα πιστεύω άλλων ανθρώπων, στα ιδανικά τους, ακόμη και στο ίδιο το έθνος και τη σημαία;
Αυτά τα πoύστικa καραγκιοζιλίκια είναι επιθετικές, πρόστυχες και διεστραμμένες πομπές στον δημόσιο χώρο.
Οι γυμνοί κώλοι, οι δερμάτινες λαιμαριές, η εξύβριση συμβόλων, η επιδεικτική προβολή γεννητικών οργάνων και πράξεων είναι ζωώδεις και χυδαίες.
Γιατί όταν μια διεκδίκηση χάνει την αξιοπρέπειά της και μετατρέπεται σε πρόκληση, τότε παύει να ενώνει και αρχίζει να διχάζει.
Και όταν μια κοινωνία αρχίζει να φοβάται την ίδια τη σκέψη, τότε δεν προχωρά προς την πρόοδο.
Αναρτήσεις
