Ένα δαιδαλώδες σχήμα που λειτουργούσε από το 2020 έως το 2025 και αφορούσε αναθέσεις προγραμμάτων κατάρτισης ανέργων – πολλές από τις οποίες κρίθηκαν μη επιλέξιμες σε ευρωπαϊκό επίπεδο – σε διάφορους κοινωνικούς εταίρους, επιμελητήρια και ομοσπονδίες αποκάλυψε χθες η στήλη Big Mouth (της ιστοσελίδας powergame.gr). Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το 2021 (επί κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη δηλαδή), εκπονήθηκε ένα πακέτο έργων επαγγελματικής κατάρτισης ανέργων, προϋπολογισμού 300 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη συγχρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ 2014-2020, η υλοποίηση του οποίου σχεδιάστηκε να ανατεθεί σε κοινωνικούς φορείς (επιμελητήρια, ομοσπονδίες κ.λπ.). Το πλαίσιο βασιζόταν σε ένα περίπλοκο σχήμα τρίτων «υποστηρικτικών φορέων» με πολύ υψηλές αμοιβές και περιορισμένο έως ανύπαρκτο ανταγωνισμό. Παρά τις αντιδράσεις κάποιων από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, το πρόγραμμα ξεκίνησε να εφαρμόζεται.
Όταν όμως επιχειρήθηκε να περάσει στο ΕΣΠΑ 2021-2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε το αίτημα, επικαλούμενη ζητήματα νομιμότητας και μη τήρησης μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας. Οι υπογράφοντες γενικοί γραμματείς έστειλαν τότε νέο έγγραφο επιμένοντας στην έγκριση των συγκεκριμένων προγραμμάτων. Εν τέλει, η αρμόδια ευρωπαϊκή διεύθυνση συμφώνησε να προχωρήσει (υπό προϋποθέσεις) η υλοποίηση ενός μέρους των προγραμμάτων, με προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ, ενώ «έκοψε» από το ΕΣΠΑ τα προγράμματα των «συμπραττόντων φορέων», ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ, με βάση και τα σχετικά έγγραφα.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ιστοσελίδα, η νέα ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, με δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες της, βρήκε ως «εναλλακτική οδό» για τα κομμένα από την Κομισιόν προγράμματα τη χρηματοδότησή τους από το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων. Μάλιστα, η πρώτη από τις δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες, που αφορά τέσσερα έργα, φέρει την υπογραφή της Ν. Κεραμέως. Σημειώνεται ότι οι ρυθμίσεις προβλέπουν τη χρηματοδότηση, χωρίς όμως την επανάληψη της αξιολόγησης. Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα για την πορεία που ακολουθήθηκε, «ευρωπαϊκό “όχι”, ειδική νομοθέτηση, κατάργηση επανελέγχου και στη συνέχεια δρόμος ανοιχτός για συμβάσεις».
Η Ελλάδα έχει έναν μήνα να απαντήσει, ειδάλλως οι κυρώσεις θα οριστικοποιηθούν μειώνοντας τους διαθέσιμους πόρους. Τα ευρήματα της έκθεσης μπορεί να έχουν προκαταρκτικό χαρακτήρα και οι ελληνικές αρχές να έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους πριν από την οριστικοποίηση του ελέγχου, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι αρκετές από τις αδυναμίες που εντοπίστηκαν εμφανίζονται σε περισσότερα από ένα έργα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ενδέχεται να έχουν συστημικό χαρακτήρα.
Όπως πληροφορούμαστε εν μέσω των ερευνών του επικεφαλής της Ανεξάρτητης Αρχής Καταπολέμησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες Χαράλαμπου Βουρλιώτη, ο οποίος αποστέλλει τα πορίσματά του και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, το συγκεκριμένο έγγραφο της Κομισιόν έχει προκαλέσει πανικό στην κυβέρνηση. Στο έγγραφο ζητείται –πέρα από συγκεκριμένες παρατηρήσεις– να αποσταλούν οι δαπάνες που έγιναν γι’ αυτά τα έργα κατάρτισης που ελέγχονται. Οπως λοιπόν μαθαίνουμε, οι δαπάνες είναι ελάχιστες, αφού γιγαντιαία κονδύλια άνω των 500 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί σε τρεις μόνο φορείς κατάρτισης που υλοποίησαν τα προγράμματα με τηλεκπαίδευση και άρα με περιορισμένες δαπάνες.
- Ο έλεγχος όμως των κοινοτικών ελεγκτών βρήκε συγκεκριμένες παραλείψεις που, όπως αναγράφεται, αυξάνουν τον κίνδυνο απάτης από αυτές. Ας δούμε τις κυριότερες εξ αυτών:
Η Ελλάδα ομαδοποίησε όλες τις δραστηριότητες και τις υπηρεσίες σε μια ενιαία σύμβαση υψηλής αξίας, ο σχεδιασμός των δημόσιων συμβάσεων ευνόησε τους μεγάλους φορείς εκμετάλλευσης και τις ομάδες οικονομικών φορέων, ενώ οι μικρότεροι ή εξειδικευμένοι πάροχοι ανατέθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε επίπεδο υπεργολαβίας. Αυτό, όπως αναγράφεται στην έκθεση, μπορεί να έχει μειώσει τον ανταγωνισμό και να έχει αυξήσει τον κίνδυνο συγκέντρωσης της αγοράς. Ας μη γελιόμαστε, το καρτέλ της κατάρτισης των τριών ομίλων, με τις ευλογίες του Κυριάκου Μητσοτάκη, πήρε το σύνολο σχεδόν όλων των έργων.
Η απαίτηση για φυσική έδρα στην Ελλάδα έβλαψε τον ανταγωνισμό αφού απέτρεψε ευρωπαϊκούς φορείς κατάρτισης να συμμετάσχουν, με δεδομένο ότι περίπου το 90% των προγραμμάτων παρασχέθηκε ηλεκτρονικά.
Μεροληπτικοί όροι επιβλήθηκαν σε σχέση με τους φορείς πιστοποίησης που εμπλέκονται στην παροχή υπηρεσιών πιστοποίησης (δηλαδή, την έκδοση πιστοποιητικών στους συμμετέχοντες μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης και την επαλήθευση ότι έχουν αποκτήσει τις απαραίτητες ικανότητες και δεξιότητες) στο πλαίσιο των ελεγμένων συμβάσεων.
Το κόστος μεταξύ διαδικτυακής και φυσικής εκπαίδευσης διαφέρει σημαντικά: δηλαδή από 5,30 έως 7,00 ευρώ ανά ώρα για φυσική εκπαίδευση και από 3,50 έως 5,50 ευρώ για διαδικτυακή εκπαίδευση. Τα έγγραφα διαγωνισμού αναφέρουν ότι η τιμή για τη διαδικτυακή εκπαίδευση ανέρχεται σε ένα όριο χωρίς να προσδιορίζεται η ακριβής τιμή.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η αποκλειστική εξάρτηση από τα δεδομένα που παρείχαν οι δικαιούχοι εμπόδισε μια ρεαλιστική αξιολόγηση των αναγκών και των πόρων, αυξάνοντας τον κίνδυνο αναποτελεσματικότητας και υποαποδοσιμότητας και υπονομεύοντας την αρχή ότι τα κονδύλια του προγράμματος θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των μέγιστων αποτελεσμάτων για τις παρεχόμενες εισροές.
Οι ελεγκτές της επιτροπής διαπίστωσαν σημαντικές ελλείψεις στις διαδικασίες σχεδιασμού και κατάρτισης του προϋπολογισμού, ιδίως όσον αφορά την εκτίμηση του αριθμού των συμμετεχόντων και τον υπολογισμό των προϋπολογισμών.
Για όλα τα παραπάνω οι εθνικές αρχές καλούνται να επιστρέψουν το 25% για προγράμματα συνολικού κόστους 7,8 εκατ. ευρώ, δηλαδή 1,94 εκατ. ευρώ.
Αναρτήσεις
